Afschaffen Contant Geld | Voor- en Tegenargumenten Samengevat

Afschaffen Contant Geld | Voor- en Tegenargumenten Samengevat

door Bas van Steekelenburg Samenleving - Economie - Recht & Politiek

Muntgeld en papiergeld worden overbodig: al meer dan de helft van de betalingen wordt gepind. Als we cash geld afschaffen, wordt contant geld praktisch waardeloos waardoor de zwarte economie, misdaad en geweld drastisch zullen afnemen. Maar, aan cashloos kleven ook risico's: volgens nota bene De Nederlandse Bank maakt cashloos een samenleving kwetsbaar. 

Lees verder voor een analyse met argumenten voor én tegen het afschaffen van contant geld.

In 2015 zijn er voor door Nederlandse consumenten voor het eerst meer aankopen met de pinpas betaald dan met contant geld. In 2018 was 61% van de betalingen digitaal. 

In de Eurozone is meer dan 3 kwart van de betalingen in contanten (via NU.nl, 2017).

Chartaal geld is tastbaar geld; fysieke bankbiljetten en munten. Giraal geld is geld dat op de betaalrekening van een bank staat.


‘Contant geld moet worden afgeschaft’

In de hele Europese Unie.



ARGUMENTEN VOOR

1. Minder misdaad en corruptie

    Doordat digitale betaalsporen makkelijker te traceren zijn, wordt het vrijwel onmogelijk om grote bedragen geld te verduisteren. Als een ambtenaar steekpenningen overgemaakt zou krijgen, wordt dat makkelijk gedetecteerd. Misdaden zoals corruptie, fraude, criminele (mensen)handel, afpersing, illegale drugs en terrorisme - problemen die vandaag een enorm negatief effect hebben op ons leven - worden zo veel moeilijker.

    Uit onderzoeken van centrale banken blijkt dat slechts een klein percentage van de biljetten in grote coupures wordt vastgehouden en gebruikt door gewone mensen en bedrijven’ Via (FD.nl). Contant geld verbieden verhelpt misdaad niet volledig, maar dwingt deze ondergrondse economie riskantere en minder liquide betaalmiddelen te gebruiken. Hierdoor loont misdaad minder en wordt tegengegaan.


    Omdat misdaad wordt tegengegaan: [geldt voor argument 2, 3, 4]

    2. Minder geweld

    Als mensen minder fysiek geld bezitten, en in het bijzonder zwart geld, is dat goed, omdat dit minder risico’s voor betrokkenen met zich meeneemt: Grote hoeveelheden fysiek geld vormen een aantrekkelijk doelwit voor criminelen. Een juwelier, bloemist, drugsdealer, buschauffeur, betaalautomaat; allemaal worden deze veel minder interessante doelwitten voor (gewelddadige) overvallen.

    3. Minder belastingontduiking levert veel geld op

    Doordat cash geld deels onbruikbaar wordt, wordt het aantrekkelijker om winsten op een traceerbare manier uit te keren in plaats van te verduisteren. Er zal meer belasting worden betaald, omdat de hoeveelheid wit geld toeneemt.

    4. Minder illegale immigratie

    Via FD.nl: 'Bovendien zijn cash-betalingen van werkgevers aan personeel zonder officiële papieren een belangrijke factor achter de illegale immigratie. Het terugschalen van het gebruik van contant geld is een veel humanere manier om de immigratie te beperken dan het bouwen van prikkeldraadversperringen.’

    5. Minder kosten geld door digitalisatie

    Er zijn kosten voor het printen, beveiligen, controleren en verdelen van fysiek geld. Als deze kosten er niet meer zijn, hoeven bankservices in theorie minder te kosten en profiteren ondernemingen en consumenten. Ook zullen er geen vervalste biljetten meer zijn. 

    ARGUMENTEN TEGEN

    1. Cash geld is het enige betrouwbare betaalmiddel

    Het Nibud: ’De noodzaak om altijd contant geld achter de hand te hebben is overduidelijk’. Er zitten risico’s aan ons elektronische betalingsverkeer, waardoor de kans altijd aanwezig is dat we (tijdelijk) niet bij ons geld zouden kunnen. Denk aan de volgende gevallen: 

    • Een bank gaat failliet; het depositogarantiestelsel treedt in werking, maar het kan even duren voordat we weer bij ons geld kunnen
    • Een cyberaanval of elektronische storing zorgt ervoor dat het betalingssysteem platligt (pin- en/of internetbankieren)
    • Door een noodsituatie in Nederland (bijvoorbeeld een stroomstoring) kan ons betalingssysteem platliggen
    • Door skimming, phishing of een kapot pasje kunt u tijdelijk niet bij uw geld.

    2. We hebben de privacy van anoniem geld nodig

    Alle betalingen worden digitaal en dus geregistreerd. Niemand kan meer ‘ongezien’ producten en diensten kopen, terwijl mensen een recht op vrijheid hebben om zich anoniem te mogen bewegen in een land. Het gaat de overheid niets aan wat haar burgers exact doen. Doordat alles wordt vastgelegd, zullen bijvoorbeeld voorbereidingen voor protesten snel worden geindentificeerd en mogelijk de kop in worden gedrukt. 

    Alternatieven voor geld in de vorm van cryptocurrencies zoals Bitcoin zijn er nog niet; deze zijn niet volledig anoniem en te volatiel.

    3. Volledige afhankelijkheid van banken en overheid

    Het is zonder fysiek geld onmogelijk om grote hoeveelheden cash buiten de grip van banken en overheden te houden. Het heeft geen zin om waardevolle producten zoals diamanten en goud te kopen; die moeten vervolgens weer omgezet worden om er mee te betalen.

    Als een bank of overheid een extra belasting invoert op digitale transacties wordt het onmogelijk om hier onderuit te komen.

    4. Armere mensen kunnen zich moeilijker omhoog werken

    Doordat mensen zich via een legale - (te) gereguleerde - manier omhoog moeten werken, wordt het een stuk moeilijker. Soms kan het veel helpen om 20 uur extra in een keuken afwas te doen, zodat er voldoende geld over blijft voor eigen initiatieven.

    Bijna 100 miljoen Europeanen hebben geen bankrekening, schrijft Ancilla van de Leest op Joop.nl: ‘Waarschijnlijk omdat je die simpelweg vaak niet kunt krijgen wanneer je schulden hebt of dakloos bent.’ (via VN.nl)

    5. Mensen met betaalproblemen geven makkelijker digitaal geld uit

    Een ander argument om voorzichtig te zijn met het terugdringen van contanten komt uit de economische psychologie. Uit veel onderzoek blijkt dat mensen hun budget minder onder controle houden als ze digitaal betalen dan wanneer ze hun geld contant uitgeven. Zo is er veel geciteerd Amerikaans onderzoek waaruit blijkt dat in bedrijfskantines waar digitaal wordt afgerekend bezoekers meer uitgeven dan als ze briefjes en munten moeten geven. (via NRC, 2016)

    6. Digitaal geld is zeer lastig voor ouderen en gehandicapten

    Er zijn nog steeds ouderen en gehandicapten die problemen hebben met digitale betalingen. Deze mensen maak je het nog lastiger met alleen digitaal geld.

    7. Zwart geld helpt de economie

    Doordat fysiek geld toegestaan is, kan er zwart geld worden verdiend. Doordat dit geld vrijwel niet kan worden gespaard, wordt het grotendeels uitgegeven. Dit heeft een enorm positief effect op de horeca en detailhandel zoals kledingwinkels. Zo is Miami zelfs deels gebouwd op drugsgeld!

    8. Hogere kosten voor (kleine) ondernemers

    De kosten per transactie in cash worden lager ingeschat dan via digitale betalingen (ECB).

    Je hebt zeker wel iets toe te voegen aan deze discussie? Help mee en draag bij!