Een Vuurwerkverbod - de Argumenten en Cijfers op een rij

Een Vuurwerkverbod - de Argumenten en Cijfers op een rij

door Bas van Steekelenburg Samenleving - Gezondheid & Zorg

Vuurwerk veroorzaakt veel te veel overlast, schade, letsel en kosten. 6 op de 10 Nederlanders vindt dat het anno 2020 tijd is voor een vuurwerkverbod voor particulieren. Of is dit een vorm van onnodige betutteling? Lees verder... 

Het aantal vuurwerkslachtoffers dat op de Spoedeisende Eerste Hulp (SEH) belandt daalt en is sinds 2016 minder dan 500. In 2019-2020 waren er 385 spoedopnames.
Het aantal mensen dat zich meldt bij de huisartsenpost (HAP) stijgt. Volgens VeiligheidNL ligt dat aan veranderingen in het zorgstelsel. Lichtere verwondingen die eerst bij de spoedeisende hulp belandden, worden nu naar de huisartsenpost gestuurd.

vuurwerkongevallen SEH en HAP 2010_2020 

Het merendeel (80%) van de vuurwerkongevallen wordt veroorzaakt door legaal vuurwerk, niet door Illegaal vuurwerk. Letsel aan de hand en/of vingers en oogletsel zijn de meest voorkomende ongelukken.
Letsel van illegaal vuurwerk is erger dan van legaal vuurwerk; in verhouding moeten meer mensen van de SEH naar het ziekenhuis. Alle letsels met amputatie tot gevolg werden veroorzaakt door illegaal vuurwerk (2015). 
4 van de 10 SEH opnames zijn omstanders (2020). 

vuurwerkongelukken-overzicht2020

Meer cijfers en feiten lees je via onderzoek VeiligheidNL

Er waren in 2017-2018 8.000+ incidenten bekend bij de politie, waarvan een groot gedeelte is gerelateerd aan vuurwerk, zoals vernielingen en brand. In vijf jaar tijd nam het aantal incidenten af met een derde. Lees meer over incidenten via de NOS (2017-2018) en een analyse van De Volkskrant (2012-2015). Meer exacte cijfers zijn sindsdien niet gepubliceerd; men sprak in 2020 over een toename.  

De schade aan Particuliere eigendommen (woningen en auto’s) is gemiddeld ±15 miljoen euro. Schades voor bedrijven en publieke eigendommen zijn niet meegerekend, omdat deze niet precies bekend/openbaar zijn (openbaar vervoer, infrastructuur, riolering en scholen). vuurwerkschade

Per jaar zijn er gemiddeld 3,2 miljoen euro medische kosten (behandelkosten, (deelse) invaliditeit) en verzuim. 

Ieder jaar komen er 10.000’en klachten over vuurwerkoverlast binnen bij vuurwerkoverlast.nl

Vuurwerk zorgt voor luchtvervuiling: de eerste 2 uur van het nieuwe jaar is er 40 keer zoveel fijnstof in de lucht als normaal. Verder is er bodem- en watervervuiling omdat zware metalen en fijnstof de bodem in lekken.

1 op de 3 huishoudens koopt vuurwerk (36% in 2018-2019, 34% in 2016-2017) via VeiligheidNL - Vuurwerkaankoop en -gebruik 2019.

Er wordt gemiddeld voor ongeveer 65 miljoen euro aan legaal vuurwerk verkocht. In 2019-2020 was dit 77 miljoen euro.

Er is sinds 31 december 2014 een verkorte afsteektijd. Vanaf 18.00 (i.p.v. 10.00) tot 1 januari 2.00 is het toegestaan vuurwerk af te steken. 

In 2015 en 2016 stelden 1 op de 5 gemeentes vuurwerkvrije zones in bij plekken zoals winkelcentra, verpleeghuizen, kinderboerderijen, monumentale panden etc.

Sinds 2015 is er een verbod op Romeinse Kaarsen en babypijltjes (die relatief veel ongelukken veroorzaken).

Gemeenten, ziekenhuizen en opticiens voeren campagne voor het gebruik van vuurwerkbrillen. Ook is er voorlichting via campagnes zoals 4VuurwerkVeilig.nl

Vanaf 18.00 31 december tot 1 januari 2.00 is het toegestaan vuurwerk af te steken (Sinds 31 december 2014). Voorheen mocht je vuurwerk afsteken om 31 december 10.00.


'Het afsteken van vuurwerk door particulieren moet worden verboden'

Door de verkoop van vuurwerk aan particulieren en het afsteken te verbieden.



ARGUMENTEN VOOR

1. Voorkomt schade aan eigendommen

Er ontstaat veel schade aan publieke eigendommen zoals bushokjes, lantaarnpalen, riolering, wegen, particuliere eigendommen (auto’s, woningen - gemiddeld 15 miljoen euro), en bedrijfseigendommen (leegstaande gebouwen). Deze schade komt uiteindelijk bij de Nederlandse belastingbetaler terecht.

2. Vuurwerkverbod beperkt schade aan volksgezondheid

Ieder jaar zijn er vuurwerkongelukken met veelal schade aan handen, vingers, gehoor en oogletsel. Als gevolg van de nieuwjaarsviering van 2020 moesten er bijna 400 mensen naar de spoedeisende hulp, waarvan maar liefst 38% een omstander was! Milieucentraal schat dat er ieder jaar 800 tot 1600 mensen blijvende gehoorschade oplopen. 

De kosten voor medische zorg en arbeidsongeschiktheid worden uiteindelijk deels door het Nederlandse zorgsysteem betaald en dus de belastingbetaler.

3. Minder politie en brandweer inzet

Tijdens de jaarwisseling van 2017-2018 waren er 8.000+ incidenten bekend bij de politie. Eén derde wordt veroorzaakt door vuurwerk. De politie, brandweer en ambulance moeten dan ook fors vaker uitrukken dan normaal voor branden en eerste-hulpverlening, wat niet zou hoeven met een vuurwerkverbod.

4. Minder milieuschade

  • Luchtvervuiling: De concentratie van fijnstof ligt op 1 januari vaak wel zeven tot acht keer zo hoog als de normale dagconcentratie. Het inademen van fijnstof is schadelijk voor de gezondheid. Met name mensen die last hebben van hun longen of een zwakke gezondheid hebben, zullen hier last van hebben.
  • Bodemvervuiling: De schadelijke stoffen in onverbrande vuurwerkresten en in kleine stofdeeltjes dalen neer en komen in de bodem terecht. Het gaat om schadelijke zware metalen, zoals koper (in hoge concentraties giftig voor dieren die in het water leven, en schadelijk voor planten), barium, strontium en antimoon (schadelijk voor de gezondheid van mens en dier).
  • Watervervuiling: Gaandeweg verplaatst de vervuiling zich naar het oppervlaktewater. Via deze weg levert vuurwerk een forse bijdrage aan de ophoping van zware metalen in het milieu. Die zware metalen kunnen niet worden afgebroken door biologische processen en blijven dus het milieu vervuilen. Voor koper worden de milieunormen in het water overschreden. Vuurwerk draagt daaraan bij: ongeveer achttien procent van al het koper in het oppervlaktewater komt uit vuurwerk.

5. Minder dierenletsel

Huisdieren met een gevoelig gehoor (honden, katten) raken gestrest als gevolg van vuurwerkknallen. Sommige vogels raken in de war van knalvuurwerk en sierpijlen.

6. Vuurwerkvrije zones werken niet; vuurwerkshows zijn een beter alternatief

Ook vuurwerkzones lijken niet te werken, omdat er onvoldoende capaciteit is om de regels te handhaven en je alleen kan bekeuren bij ‘heterdaadjes’. Een beter alternatief zijn vuurwerkshows - gefinancierd door de overheid en eventuele sponsors - zodat er gecontroleerd kan worden afgestoken met een minimale kans op incidenten.

ARGUMENTEN TEGEN

1. Vuurwerk is al gereguleerd; minder kans op ongevallen, overlast en vandalisme

  • Sinds 31 december 2014 is er een verkorte afsteektijd; het is toegestaan vuurwerk af te steken vanaf 18.00 (i.p.v. 10.00) tot 1 januari 2.00.
  • Sinds 2015 is er een verbod op Romeinse Kaarsen en babypijltjes, vuurwerk dat relatief veel ongelukken veroorzaakte. In 2021 is vuurwerk uit de F3-categorie (bv. Ratelbanden) waarschijnlijk verboden.
  • Gemeenten, ziekenhuizen en opticiens voeren campagne voor het gebruik van vuurwerkbrillen. Verder is er voorlichting via campagnes zoals 4VuurwerkVeilig.nl
  • Daarnaast voeren steeds meer gemeentes vuurwerkvrije zones in waardoor er minder overlast en vandalisme is. In deze zones houden ambtenaren toezicht. Dit werd in 2014 gedaan in plekken zoals winkelcentra, verpleeghuizen, kinderboerderijen, monumentale panden etc. In 2015 werd dit al steeds meer gedaan door gemeenten, door circa 1 op de 5.

    Er waren in de jaarwisseling 2017-2018 8.000+ incidenten bekend bij de politie, waarvan een groot gedeelte is gerelateerd aan vuurwerk, zoals vernielingen en brand. In vijf jaar tijd nam het aantal incidenten af met een derde. Ook is het aantal slachtoffers op de eerste hulp fors gedaald. Er belanden minder dan 400 mensen op de spoedeisende eerste hulp (SEH).

2. Een vuurwerkverbod zorgt voor meer gevaarlijk illegaal vuurwerk

Vanwege de fascinatie met vuurwerk en gewoonte zal een groep mensen vuurwerk willen blijven afsteken. Dit zal krachtiger illegaal vuurwerk zijn met als gevolg zwaardere verwondingen.

Ook neemt de handel in illegaal vuurwerk toe. Dit is zeer onwenselijk, omdat er grote risico’s worden genomen in de opslag en vervoer van dit zware vuurwerk (denk aan opslag in schuurtjes).

3. Vuurwerkshows zijn lang niet zo leuk

De beleving van vuurwerkshows - gefinancierd door de overheid (gemeente) en sponsors - haalt het niet bij een familiefeest dat in en voor het huis wordt gevierd – met vuurwerk. Deze mensen willen niet (met de familie) naar speciale plekken om vuurwerk te zien midden in de nacht; zo ontneem je hen een van de vrijheden die er nog zijn in Nederland.

4. Overheid heeft ondernemers extra laten investeren in veilige opslag

Na de vuurwerkramp in Enschede werden verkopers van vuurwerk verplicht te investeren in veilige opslag. Als de overheid een algeheel vuurwerkverbod instelt, treft het deze ondernemers.

Je hebt zeker wel iets toe te voegen aan deze discussie? Help mee en draag bij!