4 Argumenten Voor én 4 Tegen het invoeren van Bodycams voor de Politie

4 Argumenten Voor én 4 Tegen het invoeren van Bodycams voor de Politie

door Bas van Steekelenburg Samenleving - Recht & Politiek

Bodycams (lichaamscamera’s) kunnen het recht in Nederland revolutionair bevorderen. Naast extra bewijsvorming, zouden de camera’s geweld en beledigingen tegen agenten verminderen en agenten stimuleren tot het volgen van juiste procedures. Hierom pleit de Nederlandse politievakbond ACP en een hoogleraar Politiestudies en Veiligheidsvraagstukken voor het dragen van bodycams door alle Nederlandse agenten. Echter, een filmende agent creëert ook wantrouwen en afstand tot een burger. Lees de argumenten voor en tegen.

Mensen die relatief vaak doelwit zijn van geweld. Zo is er in Nederland al geëxperimenteerd met bodycams bij politie, maar ook bij pizzabezorgers, NS-personeel, stadstoezicht. Ook in het buitenland wordt er volop geëxperimenteerd met het uitrusten van bodycamera’s, de Londonse politie gebruikt er sinds de lente van 2016 20.000 camera’s. In de VS worden steeds meer agenten uitgerust met een bodycam. Zo werd o.a. in VS met een bodycam vastgelegd hoe een agent een 21-jarige overvaller onterecht dood schoot. [video - schokkend]

Wanneer deze hun publieke functie uitoefenen. In privétijd zoals pauze en toiletbezoek zou het mogelijk zijn om deze niet te gebruiken. Door camera’s uit te schakelen of de camera af te doen blijft de privacy van agenten gewaarborgd. Echter, wanneer agenten zelf deze camera uit kunnen schakelen of afdoen, kan een agent bewust onjuist optreden niet filmen.

Standaard zullen beelden niet worden vrijgegeven. Echter, er zullen situaties ontstaan wanneer er druk door burgers en de publieke opinie is voor het vrijgeven van beelden. Omdat er nog wordt geëxperimenteerd met bodycams bij de politie is dit nog niet duidelijk.


'Nederlandse agenten moeten verplicht bodycams dragen'

Deze móeten in dienst altijd filmen, en mogen/kunnen dus niet hun camera uitzetten.



ARGUMENTEN VOOR

1. Bodycams zijn veiliger voor politie en gefilmden

Bodycams hebben een disciplinerend effect, zowel onder dragers als gefilmden. De camera’s veranderen het gedrag van politie en gefilmden met minder geweld als gevolg. 

Uit een test door de Universiteit van Cambridge in 2014 bleek dat agenten die camera's droegen 59 procent minder geweld toe pasten en dat het aantal officiële klachten tegen agenten verminderde met 87 procent (via: EenVandaag). Het gevoel van veiligheid wordt vergroot onder dragers. Immers, geweldplegers worden vaker gefilmd en lopen zo een groter risico om bestraft te worden voor geweld en beledigingen.

2. Bevordert correct handelen en het recht

Doordat er meer bewijsvoering is, wordt correct gedrag bij de politie gestimuleerd. Zo zal o.a. ook discriminatie worden beperkt. De waarheid komt sneller boven tafel en gedrag van incorrecte agenten wordt afgestraft, waardoor op termijn de kwaliteit van de politie verbetert

Daarnaast kan er sneller duidelijkheid worden geschept bij conflicterende verklaringen en valse beschuldigingen kunnen sneller worden ontkracht.

3. Gaat onvolledige filmpjes op social media tegen

Bodycams leggen de gebeurtenis vollediger vast dan de veelal onvolledige filmpjes van omstanders die een vertekend beeld geven. De aanleiding is nu vaker óók gefilmd.

4. Waardevol praktijk materiaal voor training en evaluatie van agenten

Met filmmateriaal van praktijksituaties kunnen agenten beter getraind worden en kan er scherper geoordeeld worden wat wel en niet juist handelen is. De kwaliteit van politieoptredens zal omhoog gaan.

ARGUMENTEN TEGEN

1. Bodycams creëren wantrouwen en maken politiewerk gevaarlijker

    De camera's zullen juíst geweld tegen dragers van bodycams uitlokken. Gefilmden wantrouwen het gebruik van een camera, omdat o.a. het niet duidelijk is wat de rechten zijn omtrent het gefilmde materiaal.  
    Ook heerst er een gevoel dat politie opnames zal misgebruiken, om zaken bewust wel en bewust niet te filmen én videomateriaal te veranderen. 

     Hiernaast vermindert het benaderbaarheid van de politie: iets wat juist voor rechthandhavers extreem belangrijk is.

    2. Praktische en juridische gevolgen zijn onduidelijk 

    Er zal in situaties druk ontstaan vanuit burgers en de publieke opinie om opnames vrij te geven. Wanneer worden deze beelden dan naar buiten gebracht? Hangt dit van de zwaarte van een misdrijf af? en hoe zwaar weegt de stem van de gefilmde(n)? En kiest de politie voor een gedeelte van de opname, de hele video, of alleen een afbeelding? En wie is verantwoordelijk bij de politie voor dit besluit? Dit zijn vragen waar geen antwoorden op zijn. 

    Hiernaast is het soms beter zijn dat mensen iets niet zien, omdat het zware emotionele reacties veroorzaakt met onwenselijke gevolgen zoals een klopjacht tot gevolg. 

    Als een video van een arrestant uitkomt, kan het ook de rechtsgang beïnvloeden. Deze kan bijvoorbeeld nog meer de slachtofferrol toe-eigenen wanneer publiek schande spreekt van het politie-optreden. 

    Bij een grotere acceptatie voor het gebruik van het videomateriaal in het rechtsproces, is het nóg belangrijker dat videomateriaal volledig is en er niet mee is gesjoemeld. Dit is nooit 100% te garanderen. Agenten zullen altijd proberen bepaalde zaken niet op te nemen.

    3. Video materiaal wordt onterecht geplaatst op social media

    Ter promotie van het politiewerk worden video's van arrestaties op internet geplaatst. Wanneer men nog meer videomateriaal via bodycams verzameld, vergroot dit de kans dat ook video's van jou worden verzameld, en dus ook op het internet kunnen belanden. 
    Al tientallen keren werd er privacygevoelige informatie ten onrechte gebruikt in promotiefilms en blogs. 

    4. Agenten zullen zich belemmerd voelen 

    Als er altijd gefilmd wordt, ervaren sommige agenten dit als een last. Wat voor zin heeft het dan agenten tot iets te dwingen? Sommigen zullen proberen opnames te saboteren; dan is dit alleen maar zonde van de investering in tijd en geld. 

    Je hebt zeker wel iets toe te voegen aan deze discussie? Help mee en draag bij!