De 3 Argumenten om Bijzonder Onderwijs te Behouden - Discussie

door Bas van Steekelenburg Samenleving - Recht & Politiek

Op salafistische moskeescholen worden leerlingen onderwezen dat mensen met een ander geloof de doodstraf verdienen en scholieren zich moeten afkeren van de samenleving in Nederland. Op streng religieuze scholen worden kinderen "geïndoctrineerd met de ideologieën van ouders en docenten, waarbij ook steeds vaker anti-democratische ideeën worden onderwezen." Vormt de vrijheid van onderwijs zo een gevaar voor de samenleving? Is het geen tijd om de subsidie op deze scholen stop te zetten? Lees hier de voor- en tegenargumenten samengevat.

Bijzondere scholen geven les op basis van godsdienst, levensovertuiging of een visie op het onderwijs. De lessen op een openbare school zijn niet op basis van een godsdienst of levensovertuiging.

De meest gangbare vormen van bijzonder onderwijs (via Rijksoverheid):

  • Algemeen bijzonder: Montessorischolen, Daltonscholen, Jenaplanscholen.
  • Hindoe
  • Islamitisch
  • Protestants-christelijk
  • Reformatorisch
  • Rooms-katholiek 
  • In het primair onderwijs volgt 70% van de leerlingen bijzonder onderwijs (CBS, 2017).
  • In het secundair onderwijs volgt iets meer dan 70% van leerlingen bijzonder onderwijs.

Nederland kent sinds 1848 de vrijheid van onderwijs met daarbij veel ruimte voor religie. In 1917 werden subsidies voor openbaar en ‘bijzonder’ onderwijs gelijkgesteld (artikel 23 Grondwet).

Om deze subsidie te ontvangen moeten scholen voldoen aan voorwaarden. Zo moet het onderwijs van voldoende kwaliteit zijn. Ook zijn er bijvoorbeeld eisen voor het minimum aantal leerlingen, de bevoegdheid van leraren en het aantal uren onderwijs.


Schaf subsidie voor bijzonder onderwijs af

Er wordt geen subsidie meer verstrekt aan het bijzonder onderwijs maar alleen nog aan openbare scholen.



ARGUMENTEN VOOR

1. Minder verzuiling in de samenleving

Onderwijs vormt een fundament voor de rest van een leven. Het recht op eigen scholen - naar eigen inzichten en lesmethoden - zorgt er voor dat mensen zich afzonderen en geïndoctrineerd worden. Omdat iedereen in een multicultureel land als Nederland al zijn eigen winkels, buurthuizen, banken, en kerken, moskeeën en synagogen heeft, versterkt het segregatie en verzuiling van de samenleving. Zo blijven mensen in een land wonen, maar leven in een andere samenleving. 

Het afschaffen van subsidie op bijzonder onderwijs zorgt er voor dat openbare scholen minder middelen hebben om zich te organiseren, de schoolbijdrage omhoog gaat, en uiteindelijke het aantal scholen afneemt. Hierdoor gaan deze leerlingen naar openbare scholen, waardoor de diversiteit toeneemt en het begrip tussen culturen wordt versterkt.

2. Gaat inmenging tegen en beperking van radicale anti-democratische ideeën 

Scholen zijn ideaal om via lesmateriaal idealen - en dus invloed - te vergroten. Zo worden scholen nogal eens gefinancierd via Turkije, Saoudi Arabië, Marokko om op deze manier de wenselijke vorm van Islam te verspreiden. Dit geldt natuurlijk ook voor ideologieën vanuit Nederland. 

Ondank een openlijk salafistisch karakter verdubbelde het aantal aanmeldingen voor het Haga Lyceum! Het salafisme staat duidelijk tegenover de Christelijk-Joodse waarden van de Nederlandse samenleving. Zo keert in een gelijkwaardige samenleving - met respect voor individuele vrijheid - deze vrijheid van onderwijs zich tegen de samenleving. 

Door de subsidie voor bijzonder onderwijs af te schaffen worden de effecten van schadelijke bijzondere scholen beperkt.

ARGUMENTEN TEGEN

1. Bijzonder onderwijs is het recht op vrijheid van godsdienst en meningsuiting

Het recht om een eigen school te stichten met eigen idealen geeft iedereen de mogelijkheid zich af te zonderen en dat is maar goed ook! In onze democratie zijn de vrijheid van godsdienst en de vrijheid van onderwijs basiswaarden. Zo wordt voorkomen dat er het recht van de sterkste geldt; een meerderheid die de idealen oplegt aan de minderheid. Als men alleen de gedachten van de meerderheid volgt, kunnen er rare zaken gebeuren. De 2de wereldoorlog is hier een tragisch voorbeeld van.

2 Misstanden slechts op enkele scholen

Aanleiding voor sommigen om Artikel 23 af te willen schaffen, is wat er op het Haga Lyceum gebeurde. Echter, dit was een incident, waar niet aan de regels werd voldaan. Als er groepen zijn die niet aan de regels voldoen, pak je deze aan, maar schaf je niet een vrijheid af.

Dat het bijzonder onderwijs goed presteert blijkt o.a. uit jaarlijks onderzoek van Elsevier naar de kwaliteit van scholen. 38 van de 50 best presterende scholen zijn bijzondere scholen (christelijk).

Ook bijzonder onderwijs wordt gecontroleerd door de overheidsinspectie. Als de inspectie faalt, wil dit niet zeggen dat we direct van deze scholen af moeten schaffen. Er is dus geen enkele aanleiding om bijzondere scholen af te schaffen. 

3. Ook het openbaar onderwijs komt voort uit een ideologie

Zowel in het openbaar als bijzonder onderwijs proberen belanghebbenden ideologieën in onderwijs te verwerken. Hierdoor kunnen nu eenmaal andere waarden worden onderwezen dan de jouwe. 

De orthodoxe christen actiegroep Civitas Christiana startte een campagne ‘Gezin in gevaar’ tegen de vermeende ‘seksuele indoctrinatie’ op scholen. Hierin is men het niet eens dat er in schoolboeken wordt gesproken over homoseksuele geaardheid en transseksualiteit bestaat. Forum voor Democratie luidde in 2019 de ‘noodklok’, omdat er volgens hen sprake is van linkse indoctrinatie en klimaatgekte.

Het alternatief openbaar onderwijs zorgt er voor dat we allemaal via één manier en ideologie worden onderwezen. Dan kunnen we maar beter vanuit meerdere ideologieën worden onderwezen, zodat er voor iedere vorm van denkbeelden ruimte is.

Je hebt zeker wel iets toe te voegen aan deze discussie? Help mee en draag bij!